พาณิชย์ปิดช่อง ‘นอมินี’ สั่งยื่น Bank Statement ก่อนจดบริษัท เริ่ม 1 ส.ค.นี้
กระทรวงพาณิชย์ยกระดับสกัดขบวนการ “นอมินี” ออกมาตรการใหม่ปิดช่องโหว่การจดทะเบียนธุรกิจ กำหนดผู้ร่วมลงทุนต่างชาติหรือบริษัทที่มีต่างชาติร่วมถือหุ้น ต้องยื่นหนังสือชี้แจงการลงทุนพร้อม Bank Statement ย้อนหลัง 3 เดือน ตั้งแต่ขั้นตอนจัดตั้งบริษัทจนถึงการแก้ไขโครงสร้างผู้ถือหุ้น มีผลบังคับใช้ 1 สิงหาคม 2569 พร้อมลุยตรวจพื้นที่เสี่ยงทั่วประเทศ หลังพบนิติบุคคลไทยที่มีต่างชาติร่วมลงทุนกว่า 1.19 แสนราย
นายพูนพงษ์ นัยนาภากรณ์ อธิบดีกรมพัฒนาธุรกิจการค้า กระทรวงพาณิชย์ เปิดเผยว่า กรมได้ออกคำสั่งสำนักงานทะเบียนหุ้นส่วนบริษัทกลางที่ 2/2569 เรื่องกำหนดหลักเกณฑ์และเอกสารประกอบคำขอจดทะเบียนจัดตั้งและแก้ไขเพิ่มเติมห้างหุ้นส่วนและบริษัทจำกัด เพื่อยกระดับมาตรการป้องกันและแก้ไขปัญหาคนต่างด้าวใช้คนไทยเป็นตัวแทนอำพราง หรือ “นอมินี”
โดยกำหนดให้กรณีมีคนต่างด้าวร่วมลงทุนหรือมีอำนาจลงนาม ต้องยื่นหนังสือชี้แจงการลงทุน พร้อมเอกสารแสดงรายการเดินบัญชีธนาคาร (Bank Statement) ย้อนหลัง 3 เดือน ของผู้ลงทุนชาวไทยที่ชำระเงินลงทุน และของผู้แทนหรือนิติบุคคลที่รับชำระเงินลงทุน เพื่อตรวจสอบความสามารถในการลงทุนที่แท้จริง โดยมาตรการดังกล่าวจะมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 1 สิงหาคม 2569 เป็นต้นไป
ที่ผ่านมา กรมได้ตรวจสอบเงินลงทุนของผู้ร่วมลงทุนชาวไทยตั้งแต่ขั้นตอนจดทะเบียนจัดตั้งบริษัท ซึ่งช่วยลดความเสี่ยงการใช้คนไทยเป็นนอมินีได้ในระดับหนึ่ง แต่พบว่ามีกลุ่มผู้กระทำผิดอาศัยช่องว่างของกฎหมาย โดยจัดตั้งนิติบุคคลให้ผ่านเกณฑ์ตรวจสอบในช่วงแรก ก่อนกลับมายื่นแก้ไขโครงสร้างผู้ถือหุ้นหรือกรรมการภายหลัง เพื่อเปิดทางให้คนต่างชาติเข้ามาร่วมลงทุน ถือหุ้น หรือมีอำนาจลงนาม จึงจำเป็นต้องยกระดับมาตรการให้ครอบคลุมทั้งขั้นตอนการจัดตั้งและการแก้ไขข้อมูลนิติบุคคล
“กรมฯ จึงได้ออกคำสั่งที่ 2/2569 เพื่อยกระดับการป้องกันและอุดช่องว่างปัญหาดังกล่าว โดยขยายขอบเขตการตรวจสอบให้ครอบคลุมตลอดวงจรธุรกิจ ตั้งแต่การจดทะเบียนจัดตั้งไปจนถึงการจดทะเบียนแก้ไขเพิ่มเติม เพื่อป้องกันการเปลี่ยนโครงสร้างผู้ถือหุ้นหรือกรรมการในภายหลัง” นายพูนพงษ์กล่าว
นายพูนพงษ์กล่าวว่า ปัจจุบันประเทศไทยมีนิติบุคคลคงอยู่ 1,004,558 ราย แบ่งเป็นห้างหุ้นส่วน 200,327 ราย บริษัทจำกัด 802,717 ราย และบริษัทมหาชนจำกัด 1,514 ราย โดยในจำนวนนี้มีบริษัทที่มีชาวต่างชาติร่วมลงทุนในสัดส่วน 0.01-49.99% ซึ่งยังมีสถานะเป็นนิติบุคคลไทย และถือเป็นกลุ่มเสี่ยงนอมินีจำนวน 119,116 ราย
นอกจากนี้ กรมจะเร่งตรวจสอบพื้นที่เสี่ยงที่พบปัญหาการใช้นอมินีอย่างต่อเนื่อง ได้แก่ จังหวัดชลบุรี ระยอง เชียงใหม่ เชียงราย สุราษฎร์ธานี ภูเก็ต และกระบี่ พร้อมย้ำว่ามาตรการดังกล่าวไม่ได้สร้างภาระแก่ผู้ประกอบการที่ดำเนินธุรกิจโดยสุจริต แต่เป็นการป้องกันการใช้คนไทยเป็นตัวแทนอำพรางให้คนต่างด้าวประกอบธุรกิจโดยหลีกเลี่ยงหรือฝ่าฝืนกฎหมาย
นายพูนพงษ์กล่าวว่า หากตรวจพบการจดทะเบียนที่ผิดปกติหรือการหลบเลี่ยงกฎหมาย กรมจะร่วมกับสำนักงานตำรวจแห่งชาติ (สตช.) กรมสอบสวนคดีพิเศษ (DSI) และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องดำเนินคดีอย่างเด็ดขาด โดยผู้กระทำความผิดฐานนอมินีตามพระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ. 2542 มีโทษจำคุกไม่เกิน 3 ปี หรือปรับตั้งแต่ 100,000-1,000,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ รวมทั้งศาลอาจสั่งให้เลิกประกอบธุรกิจดังกล่าว ส่วนคนต่างด้าวที่ลักลอบประกอบธุรกิจโดยไม่ได้รับอนุญาตจะได้รับโทษในอัตราเดียวกัน
“กรมฯ พร้อมอำนวยความสะดวกแก่นักลงทุนต่างชาติที่เข้ามาลงทุนอย่างถูกต้องตามกฎหมาย และขอให้คนไทยที่มีพฤติกรรมช่วยเหลือหรือสนับสนุนการกระทำความผิดในลักษณะนอมินี เลิกพฤติกรรมดังกล่าว โดยขอให้เห็นประโยชน์ของประเทศชาติเป็นสำคัญ” นายพูนพงษ์กล่าว.