น้องไม่ใหม่ เปิดตำนานร้านเทปน้องท่าพระจันทร์ คู่เพลงไทย

น้องไม่ใหม่ ใช้กับบทสัมภาษณ์ร้านเทป “น้องท่าพระจันทร์” ซึ่งเปิดมาเกือบ 40 ปีในช่วงที่เผยแพร่เมื่อเดือนกันยายน 2019 เรื่องนี้อยู่ในคอลัมน์ “ยอดมนุษย์..คนธรรมดา” โดยสัมภาษณ์ พี่นก-อนุชา นาคน้อย หนึ่งในผู้ร่วมก่อตั้งร้าน

จากเพลงที่บ้านสู่ร้านเทป

ร้านเกิดจากพี่น้องตระกูลนาคน้อย 4 คน ได้แก่ หน่อย กุลพงศ์ น้อง อนงค์นาถ หนุ่ม ภาสกรณ์ และนก อนุชา อนุชาเล่าว่าที่บ้านมีเสียงเพลงมาตั้งแต่เด็ก คุณพ่อเปิดวิทยุปลุกลูกทุกเช้า ฟังสุนทราภรณ์ และสอนให้ใช้เครื่องเล่นแผ่นเสียง

ในปี 2522 พี่น้องไปเลือกซื้อเทปเป็นของขวัญวันเกิดคุณพ่อที่ร้านใกล้บ้าน แล้วรู้สึกว่าคนขายไม่ค่อยสนใจเด็ก จึงเกิดไอเดียเปิดร้านเอง เพื่อจะได้ฟังเพลงที่อยากฟังและทำงานกับเสียงเพลงทั้งวัน ทุนก้อนแรกมาจากพี่ชายคนโตที่เพิ่งเรียนจบกับเงินสะสมของคุณแม่ คุณพ่อช่วยเลือกชุดเครื่องเสียง เป็นเครื่องเล่นเทปยี่ห้อ AKAI

ร้านเปิดวันอาทิตย์ที่ 2 ธันวาคม 2522 ใกล้ท่าเรือข้ามฟากท่าพระจันทร์ ไม่ไกลจากสนามหลวง วันแรกพวกเขาแบกเทปมาราว 100 ม้วน ทั้งเพลงไทยและเพลงสากล เทปที่ผลิตโดยคนไทยขายม้วนละ 40-50 บาท ช่วงแรกตั้งชื่อร้านว่า “am sound” แต่ลูกค้าเรียกพนักงานว่า “น้อง” บ่อย คุณแม่เห็นว่าจำง่าย และคนเฝ้าร้านบ่อยที่สุดคือพี่น้อง ลูกสาวคนเดียวของบ้าน ชื่อจึงกลายเป็นน้องท่าพระจันทร์

ทำไมร้านเล็ก ๆ ขายดี

ท่าพระจันทร์อยู่ใกล้มหาวิทยาลัย 3 แห่ง และเป็นจุดเชื่อมฝั่งพระนครกับธนบุรี ลูกค้าจึงเป็นวัยรุ่นและคนทำงานจำนวนมาก ครอบครัวช่วยกันคิดวิธีเพิ่มพื้นที่วางเทป จากบอร์ดที่ใส่ได้ 136 ตลับ เป็นวางซ้อนกันได้ 3 ม้วน

ร้านรักษาลูกค้าด้วยการแนะนำสินค้าตามรสนิยม ให้ลองฟังก่อนซื้อ และมีระบบรับประกันสินค้าชำรุด ทุกม้วนที่ขายจะประทับตราร้านไว้ภายในตลับ ถ้ามีปัญหาลูกค้าจะได้ม้วนใหม่ ร้านใช้วิธีนี้อยู่เป็นสิบปี จนปกด้านในเริ่มพิมพ์ลายมากขึ้น และลูกค้าบอกว่าตรากวนปก จึงเลิกประทับ

ร้านยังขยายไปขายของกิฟต์ช็อปและเสื้อผ้าแบรนด์ “น้อง” ที่ครอบครัวออกแบบเอง จนเปิดแผงที่จตุจักรได้ 4 ล็อก อนุชาสรุปว่า 15 ปีแรก ร้านมีบทบาทเป็นผู้จุดกระแสทั้งดนตรีและแฟชั่นในย่านท่าพระจันทร์

พื้นที่ของศิลปินในและนอกกระแส

บทความระบุว่าร้านเป็นแหล่งรวมศิลปินในและนอกกระแสมากว่า 40 ปี ศิลปินอย่าง อารักษ์ อาภากาศ วงแมลงสาบ วงสิชล และวง Carry On เคยนำผลงานมาฝากขาย Paradox และ Moderndog เคยฝากผลงานอินดี้ในช่วงต้นทาง และ DAJIM เคยใช้ร้านเป็นช่องทางกระจายสินค้า อนุชาบอกว่าตัวเองเปิดโอกาสให้ศิลปินใหม่วางผลงาน ถ้าไม่ผิดกฎหมายและเนื้อหาไม่หยาบคายเกินไป ส่วนความชอบเป็นเรื่องที่ผู้ฟังตัดสิน

ร้านยังเป็นจุดขายบัตรคอนเสิร์ตในยุคที่มีร้านรับฝากขายหลัก ๆ เพียง 3 ร้าน ตามบทความ คอนเสิร์ตของ น้าหมู-พงษ์เทพ กระโดนชำนาญ มีแฟนเพลงต่อคิวยาวจากหน้าร้านถึงประตูมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ บัตร 2,500 ใบหมดภายใน 1 ชั่วโมง ร้านยังรายงานอัลบั้มขายดีทางวิทยุคลื่น Hot Wave ทุกวันพฤหัสบดี และเป็นจุดรับใบสมัคร Hotwave Music Awards ของวงนักเรียน

ในปี 2529 จรัล มโนเพ็ชร นำเทปชุด “จากเสียงซึงสู่พิณเปี๊ยะ” มาฝากขายเพื่อหาเงินช่วยลุงคำแปง ศิลปินพื้นบ้านอาวุโส และมานั่งเล่นซึงหน้าร้าน

ย้ายร้านและกิจกรรมแจกลายเซ็น

เมื่อกรมเจ้าท่าปิดท่าเรือหลังเหตุโป๊ะล่มที่ท่าน้ำพรานนกในเดือนมิถุนายน 2538 ร้านต้องย้ายข้ามฟากไปวังหลัง ลูกค้านักศึกษาไปไม่สะดวก ร้านจึงเริ่มจัดกิจกรรมแจกลายเซ็นและมินิคอนเสิร์ต โดยวงแรก ๆ มี Nose Candy, ROSEMARIE และป้าง-นครินทร์ กิ่งศักดิ์ ต่อมาร้านมีสองสาขาคือท่ามหาราชและท่าพระจันทร์ และเลิกทำเสื้อผ้าเพื่อให้คุณแม่ได้พัก กิจกรรมยังจัดต่อมาจนถึงปี 2019 แม้สาขาท่ามหาราชปิดไปแล้ว

อนุชาตั้งเงื่อนไขกับศิลปินที่อยากจัดกิจกรรมที่ร้านข้อเดียวคือ ต้องผลิตผลงานเป็นเทป ซีดี หรือแผ่นเสียง เพื่อให้แฟนเพลงได้ของที่ระลึกที่จับต้องได้กลับไป

40 ปีของการปรับตัว

ร้านผ่านอุปสรรคมาหลายครั้ง ปี 2551 อนุชาเปิดสาขาที่เซ็นทรัลเวิลด์เพื่อเป็นร้านต้นแบบของแฟรนไชส์ แต่ห้างต้องปิดช่วงเหตุวุ่นวายทางการเมือง เขาจึงสรุปว่าไม่จำเป็นต้องมีหลายสาขา ต่อมาเมื่อร้านประสบน้ำท่วมและท่าเรือปิดปรับปรุง เขาเปิดร้านชั่วคราวที่ The Crystal Park และเปิดแผงที่ตลาดนัดรถไฟ จตุจักร ก่อนย้ายกลับท่าพระจันทร์เมื่อท่าเรือพร้อม

เมื่อวงการเพลงเปลี่ยนและสินค้าใหม่จากค่ายใหญ่ออกช้าลง ร้านเปิดตลาดแผ่นเสียง ขายเครื่องเล่นแผ่นเสียง และนำเข้าแผ่นจากยุโรป อเมริกา และญี่ปุ่น โดยมี ก้อย-ณัฏฐ์ชัญญา บวรพิบูลชัย ช่วยประสานและเลือกสินค้า ร้านยังเปิดสาขาที่ช่างชุ่ยเพื่อให้เด็กรุ่นใหม่มีพื้นที่แสดงดนตรี และทำรายการ “คนทำเพลงพบคนฟังเพลง” ทางยูทูบช่อง Nong Taprachan

อนุชาบอกว่าจะทำร้านต่อไปจนกว่าจะขับรถไม่ไหว พนักงานของร้านเป็นวัยรุ่นหลายสายการเรียน และต้องผ่านการทดสอบความรู้เรื่องเพลงกับทดลองงาน 3-5 วัน เขามองหาคนที่มีมนุษยสัมพันธ์และเปิดรับเพลงทุกแนว