อาการหายใจไม่ออกตอนกลางคืนเกิดจากอะไรได้บ้าง?

หลายครั้งที่เวลานอนหลับพักผ่อนแล้วต้องสะดุ้งตื่นขึ้นมากลางดึกเพราะรู้สึกเหมือนขาดอากาศหายใจ อาการเหล่านี้สร้างความกังวลใจให้ใครหลายคนไม่น้อย การที่เรารู้สึกแน่นหน้าอกหรือหายใจไม่สะดวกช่วงกลางคืนอาจเป็นสัญญาณเตือนของปัญหาสุขภาพบางอย่างที่ซ่อนอยู่ ซึ่งหนึ่งในนั้นอาจเกี่ยวข้องกับภาวะหยุดหายใจขณะหลับที่ส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวันได้มากกว่าที่คิด บทความนี้ จะพาไปดูกันว่าอาการหายใจไม่ออกตอนกลางคืนมีสาเหตุมาจากอะไรได้บ้าง เพื่อให้เราสังเกตตัวเองและรับมือได้อย่างถูกต้อง

หายใจไม่ออกตอนกลางคืนเกิดจากอะไร

เมื่อเรานอนหลับร่างกายและกล้ามเนื้อส่วนต่าง ๆ จะคลายตัวลง ซึ่งการเปลี่ยนแปลงนี้อาจทำให้ทางเดินหายใจแคบลง อาการสะดุ้งตื่นเพราะขาดอากาศอาจมีสาเหตุมาจากหลายปัจจัย ทั้งระบบทางเดินหายใจ ระบบหัวใจ รวมถึงภาวะหยุดหายใจขณะหลับที่พบได้บ่อย มาดูกันว่าปัจจัยหลักที่ทำให้เราเผชิญกับปัญหานี้มีอะไรบ้าง

ภาวะหยุดหายใจขณะหลับ

ภาวะหยุดหายใจขณะหลับเป็นภาวะที่เนื้อเยื่อบริเวณลำคอและทางเดินหายใจส่วนบนหย่อนตัวลงมาปิดกั้นทางเดินหายใจขณะหลับ ทำให้ลมหายใจผ่านได้ยากหรือผ่านไม่ได้เลย ส่งผลให้สมองขาดออกซิเจนชั่วขณะจนร่างกายต้องสั่งให้สะดุ้งตื่น อาการที่สังเกตได้ชัดคือการกรนเสียงดังแล้วเงียบหายไปเป็นพัก ๆ ตามด้วยอาการสำลักเหมือนจมน้ำ ทำให้ตื่นมาแล้วรู้สึกไม่สดชื่น อ่อนเพลียระหว่างวัน และอาจมีอาการปวดหัวร่วมด้วย

โรคหอบหืด

โรคหอบหืดเกิดจากการอักเสบเรื้อรังของหลอดลม ทำให้หลอดลมไวต่อสิ่งกระตุ้นมากกว่าปกติ คนที่มีปัญหานี้มักมีอาการหายใจติดขัด ไอ และหายใจมีเสียงหวีด ซึ่งมักจะแสดงอาการรุนแรงขึ้นตอนกลางคืนหรือช่วงเช้ามืด เพราะอุณหภูมิที่เย็นลงและการเปลี่ยนแปลงของร่างกายขณะหลับส่งผลให้หลอดลมตีบแคบลง นอกจากนี้การนอนราบยังอาจทำให้เสมหะสะสมบริเวณทางเดินหายใจได้ง่ายขึ้น

กรดไหลย้อน

อีกหนึ่งสาเหตุใกล้ตัวคือโรคกรดไหลย้อน ซึ่งเกิดจากน้ำย่อยในกระเพาะอาหารไหลย้อนกลับขึ้นมาที่หลอดอาหาร โดยเฉพาะเวลานอนราบ อาการที่พบได้บ่อยคือความรู้สึกแสบร้อนกลางอก ไอเรื้อรัง และรู้สึกหายใจลำบาก บางครั้งน้ำย่อยอาจไหลย้อนขึ้นมาถึงบริเวณกล่องเสียง ทำให้เกิดการระคายเคืองจนส่งผลให้มีอาการสำลักหรือไออย่างรุนแรงจนต้องตื่นขึ้นมากลางดึก

โรคหัวใจล้มเหลว

โรคนี้เกิดขึ้นเมื่อหัวใจไม่สามารถสูบฉีดเลือดไปเลี้ยงส่วนต่าง ๆ ของร่างกายได้พอ ทำให้มีน้ำไปคั่งในอวัยวะต่าง ๆ โดยเฉพาะที่ปอด สัญญาณเตือนที่สำคัญคืออาการหายใจไม่ออกเวลานอนราบ ทำให้ต้องหนุนหมอนสูง ๆ หรือต้องลุกขึ้นนั่งเพื่อให้หายใจได้สะดวกขึ้น ร่วมกับมีอาการเหนื่อยง่ายผิดปกติและอาจพบอาการขาบวมร่วมด้วย

โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง

ปัญหานี้มักพบในคนที่สูบบุหรี่จัดหรือคนที่รับมลพิษติดต่อกันเวลานาน หลอดลมและถุงลมปอดจะเกิดการอักเสบเรื้อรัง ทำให้มีอาการหายใจลำบาก ไอเรื้อรัง และมีเสมหะเยอะ โดยเฉพาะตอนกลางคืน การทำงานของปอดที่ลดลงทำให้รับออกซิเจนได้ไม่เต็มที่ ยิ่งเวลานอนหลับ การหายใจจะช้าลงอยู่แล้ว จึงยิ่งกระตุ้นให้รู้สึกอึดอัด

ภาวะเครียดหรือแพนิค

สภาพจิตใจส่งผลโดยตรงต่อร่างกาย หากมีความวิตกกังวล ภาวะเครียดหรือแพนิคสามารถกระตุ้นให้เกิดความผิดปกติทางกายได้แม้ยามหลับ อาการที่มักพบคือสะดุ้งตื่นขึ้นมาพร้อมกับความรู้สึกหายใจไม่อิ่ม ใจสั่น หายใจเร็วและแรงกว่าปกติ มักเกิดจากความเครียดสะสมที่เราอาจไม่รู้ตัว ทำให้ร่างกายตื่นตระหนกและรู้สึกเหมือนกำลังขาดอากาศ

ตรวจหาสาเหตุหากเกิดอาการหายใจไม่ออกตอนกลางคืนเกิดบ่อย ๆ

หากต้องสะดุ้งตื่นเพราะขาดอากาศอยู่บ่อย ๆ การปล่อยทิ้งไว้อาจส่งผลเสียต่อสุขภาพในระยะยาว การทำ Sleep Test จึงเป็นวิธีที่ช่วยให้เรารู้สาเหตุมากขึ้น สำหรับใครที่กำลังหาที่ตรวจ Sleep Test ปัจจุบันมีหลายแห่งที่น่าสนใจ อย่างที่ P.K. Healthcare and Medical ตัวแทนจำหน่ายเครื่อง CPAP, BiPAP ของ Resmed ก็มีบริการตรวจการนอนหลับเพื่อช่วยวิเคราะห์การหายใจอย่างละเอียด ถือเป็นอีกหนึ่งพิกัดที่คนมีปัญหาการนอนสามารถเข้าไปใช้บริการได้

สรุป

อาการผิดปกติขณะหลับบ่งบอกว่าร่างกายอาจกำลังมีปัญหา ไม่ว่าจะเป็นโรคทางเดินหายใจ ความเครียด หรือภาวะหยุดหายใจขณะหลับ การคอยสังเกตตัวเองจึงเป็นเรื่องสำคัญ หากพบว่าการนอนหลับพักผ่อนกลายเป็นเรื่องยาก การลองหาสถานที่ตรวจ Sleep Test เพื่อดูภาวะหยุดหายใจขณะหลับอย่างที่ P.K. Healthcare and Medical ศูนย์บริการหลังการขาย Resmed ในประเทศไทย ก็เป็นตัวเลือกที่ดีที่จะช่วยให้เราเข้าใจปัญหาและหาวิธีรับมือได้ตรงจุด

FAQ คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับอาการหายใจไม่ออกตอนกลางคืน

ตื่นกลางดึกเพราะหายใจไม่ออกอันตรายไหม

หากเกิดแค่บางครั้งอาจไม่รุนแรง แต่ถ้าเป็นบ่อยจนรบกวนการนอน ทำให้อ่อนเพลียตอนกลางวัน หรือเกี่ยวกับภาวะหยุดหายใจขณะหลับถือเป็นสัญญาณเตือนที่ควรตรวจเช็กสุขภาพโดยเร็ว เพื่อป้องกันผลเสียในระยะยาวที่อาจเกิดขึ้นกับร่างกาย

ทำไมอาการหายใจไม่ออกจึงมักเกิดหลังเข้านอน

เมื่อเปลี่ยนมาเป็นท่านอนราบ สารคัดหลั่งหรือน้ำย่อยจะไหลย้อนได้ง่ายขึ้น ประกอบกับกล้ามเนื้อทางเดินหายใจจะหย่อนตัวลงตามธรรมชาติเวลานอน ทำให้ช่องทางเดินหายใจแคบลงและมีโอกาสอุดกั้นได้ง่ายกว่าตอนที่เราตื่นอยู่

การนอนกรนเกี่ยวข้องกับอาการหายใจไม่ออกหรือไม่

เสียงกรนเกิดจากการสั่นสะเทือนของเนื้อเยื่อตรงทางเดินหายใจที่แคบลง ซึ่งถ้าแคบลงจนปิดสนิท จะนำไปสู่ภาวะหยุดหายใจขณะหลับทำให้คนที่มีอาการนี้ต้องสะดุ้งตื่นขึ้นมากลางดึกเพื่อพยายามสูดอากาศเข้าไปในร่างกายให้เพียงพอ