“GD Catalog for All” ปลดล็อกข้อมูลรัฐ สถิติฯ ผนึก 308 หน่วยงาน ขับเคลื่อนไทยสู่ Data-Driven Government

สำนักงานสถิติแห่งชาติ กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม เดินหน้าขับเคลื่อนประเทศไทยสู่สังคมและรัฐบาลที่ใช้ข้อมูลเป็นฐาน จัดงาน Government Data Catalog Day 2569 ครั้งที่ 5 ภายใต้แนวคิด “GD Catalog for All เชื่อมข้อมูล สร้างพลัง ขับเคลื่อนอนาคต” ณ ห้อง Sapphire 204 Impact Forum เมืองทองธานี จังหวัดนนทบุรี เพื่อส่งเสริมการบริหารจัดการข้อมูลภาครัฐตามหลักธรรมาภิบาล พร้อมผลักดันการเชื่อมโยงและใช้ประโยชน์จากข้อมูลระหว่างหน่วยงานอย่างเป็นรูปธรรม

ภายในงานมี ดร.เอกพงษ์ หริ่มเจริญ ผู้อำนวยการสำนักงานสถิติแห่งชาติ เป็นประธานเปิดงาน พร้อมมอบรางวัล Government Data Catalog Award ประจำปี 2569 ให้แก่หน่วยงานและจังหวัดที่มีผลงานโดดเด่นในการขับเคลื่อนระบบบัญชีข้อมูลภาครัฐ รวม 29 รางวัล แบ่งเป็นรางวัลระดับกรม 15 รางวัล และระดับจังหวัด 14 รางวัล เพื่อยกย่องหน่วยงานต้นแบบที่สามารถนำระบบบัญชีข้อมูลไปพัฒนาและใช้ประโยชน์ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ดร.เอกพงษ์ กล่าวว่า ระบบบัญชีข้อมูลภาครัฐ หรือ GD Catalog เป็นกลไกสำคัญของนโยบาย Data-Driven Government เพราะช่วยให้ภาครัฐสามารถมองเห็นภาพรวมว่ามีข้อมูลอะไรอยู่ที่ใด สามารถสืบค้น ร้องขอ และนำข้อมูลไปวิเคราะห์เพื่อสนับสนุนการตัดสินใจเชิงนโยบายได้อย่างมีประสิทธิภาพ ขณะเดียวกันยังสนับสนุน Cloud First Policy ด้วยการช่วยให้หน่วยงานสามารถจำแนกประเภทข้อมูล ระดับชั้นความลับ และข้อจำกัดในการเข้าถึง ทั้งข้อมูลเปิด (Open Data) และข้อมูลแบ่งปัน (Shared Data) เพื่อนำไปกำหนดแนวทางการจัดเก็บและให้บริการบนระบบคลาวด์ได้อย่างเหมาะสมและปลอดภัย

“บัญชีข้อมูลภาครัฐเป็นเครื่องมือสำคัญในการบริหารจัดการข้อมูลตั้งแต่ต้นทาง เมื่อทุกหน่วยงานจัดทำบัญชีข้อมูลด้วยมาตรฐานเดียวกัน จะสามารถค้นหา เชื่อมโยง แลกเปลี่ยน และใช้ประโยชน์ข้อมูลร่วมกันได้อย่างมีประสิทธิภาพ สนับสนุนการบูรณาการข้อมูลข้ามหน่วยงาน และปลดล็อกศักยภาพของข้อมูลภาครัฐ เพื่อยกระดับการทำงานของภาครัฐให้มีประสิทธิภาพ ทันสมัย และตอบสนองต่อประชาชนได้ดียิ่งขึ้น” ดร.เอกพงษ์กล่าว

ด้าน นางสาวพัชราภรณ์ สิริวรเวชยางกูล รองผู้อำนวยการสำนักงานสถิติแห่งชาติ กล่าวว่า สำนักงานสถิติแห่งชาติในฐานะ “นายทะเบียนระบบบัญชีข้อมูลภาครัฐ (GD Catalog)” มีหน้าที่ตรวจสอบและรับลงทะเบียนชุดข้อมูลของหน่วยงานภาครัฐ โดยพิจารณาความครบถ้วนและความสอดคล้องของ Metadata ให้เป็นไปตามมาตรฐานและแนวทางการจัดทำบัญชีข้อมูลภาครัฐ ก่อนเผยแพร่รายการชุดข้อมูลผ่านระบบ GD Catalogการดำเนินงานดังกล่าวสอดคล้องกับมติคณะรัฐมนตรีและคณะกรรมการพัฒนารัฐบาลดิจิทัล ที่มุ่งให้มีระบบสารสนเทศกลางสำหรับรวบรวมบัญชีข้อมูลของหน่วยงานภาครัฐทั้งส่วนกลางและส่วนภูมิภาคในรูปแบบดิจิทัล เพื่อเป็นแหล่งรวมรายการข้อมูลภาครัฐที่มีความถูกต้องและน่าเชื่อถือ สามารถค้นหา ร้องขอ เข้าถึง และนำไปใช้ประโยชน์ได้สะดวกและรวดเร็ว

สำหรับ ชุดข้อมูลเปิด (Open Data) ระบบ GD Catalog สามารถทำงานร่วมกับศูนย์กลางข้อมูลเปิดภาครัฐ ทำให้ผู้ใช้สามารถเข้าถึงข้อมูลได้โดยอัตโนมัติ ส่วน ชุดข้อมูลแบ่งปัน (Shared Data) จะต้องผ่านกระบวนการร้องขอภายใต้สิทธิและเงื่อนไขที่หน่วยงานเจ้าของข้อมูลกำหนด

สำหรับรางวัล Government Data Catalog Award 2569 ระดับกรม 15 รางวัล ได้แก่ กรมกิจการเด็กและเยาวชน ในรางวัลองค์กรต้นแบบการขับเคลื่อนการจัดทำบัญชีข้อมูลภาครัฐ ขณะที่รางวัลด้านการเผยแพร่บัญชีข้อมูลเปิด ได้แก่ กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช การเคหะแห่งชาติ สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม สำนักงานปลัดกระทรวงพลังงาน และสถาบันทดสอบทางการศึกษาแห่งชาติ (องค์การมหาชน)

รางวัลด้านการเผยแพร่บัญชีข้อมูลแบ่งปัน ได้แก่ กรมการค้าต่างประเทศ กรมอุตสาหกรรมพื้นฐานและการเหมืองแร่ และกรมเจ้าท่า ส่วนรางวัลด้านระบบบัญชีข้อมูลหน่วยงานยอดนิยม ได้แก่ สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ สำนักงานประกันสังคม และสำนักงานคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ ขณะที่รางวัลด้านระบบบัญชีข้อมูลหน่วยงานที่เผยแพร่ชุดข้อมูลระดับพื้นที่ ได้แก่ กรมควบคุมโรค กรมธุรกิจพลังงาน และกรมการพัฒนาชุมชน

ส่วน รางวัลระดับจังหวัด 14 รางวัล รางวัลจังหวัดต้นแบบการขับเคลื่อนการจัดทำบัญชีข้อมูลภาครัฐ ได้แก่ จังหวัดลพบุรี รางวัลจังหวัดที่มีผลงานโดดเด่นด้านการเผยแพร่บัญชีข้อมูลเปิด ได้แก่ จังหวัดสกลนคร สุราษฎร์ธานี มหาสารคาม สุรินทร์ และเชียงราย

รางวัลจังหวัดที่มีผลงานโดดเด่นด้านการวิเคราะห์และใช้ประโยชน์จากบัญชีข้อมูลเปิด ได้แก่ จังหวัดหนองคาย นราธิวาส หนองบัวลำภู ลำพูน และระนอง ขณะที่รางวัลด้านระบบบัญชีข้อมูลพื้นที่ยอดนิยม ได้แก่ จังหวัดนครราชสีมา เพชรบูรณ์ และนนทบุรี นอกจากพิธีมอบรางวัลแล้ว ภายในงานยังมีการปาฐกถาพิเศษหัวข้อ “เชื่อมโยงข้อมูล สร้างคุณค่า: การใช้ประโยชน์ข้อมูลในยุคดิจิทัล” โดย ดร.เอกพงษ์ หริ่มเจริญ และนายสราวุธ สุขรื่น ผู้อำนวยการสำนักพัฒนาและส่งเสริมการบริหารราชการจังหวัด สำนักงานปลัดกระทรวงมหาดไทย รวมทั้งนิทรรศการส่งเสริมการใช้งานระบบ GD Catalog เพื่อสร้างความรู้ความเข้าใจและกระตุ้นการนำข้อมูลไปใช้ประโยชน์

นอกจากนี้ ยังมีนิทรรศการแสดงผลงานเด่นจากหน่วยงานภาครัฐและภาคเอกชน 6 บูท ได้แก่ ศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ (NECTEC) สำนักงาน ป.ป.ช. สำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจดิจิทัล (depa) ไวซ์ไซท์ อีเอสอาร์ไอ (ประเทศไทย) และกรมกิจการเด็กและเยาวชน เพื่อแสดงตัวอย่างการประยุกต์ใช้ข้อมูลและเทคโนโลยีในมิติต่าง ๆ

สำนักงานสถิติแห่งชาติยังบูรณาการกิจกรรมส่งเสริมการรับรู้และทักษะด้านดิจิทัลของประชาชนในระดับจังหวัดและอำเภอ รวมถึงการขับเคลื่อนการพัฒนาสถิติทางการระดับพื้นที่ ภายใต้แผนแม่บทระบบสถิติประเทศไทย โดยมีประชาชนและเครือข่ายสถิติในพื้นที่เข้าร่วมกว่า 200 คน สะท้อนการสร้างความร่วมมือระหว่างภาครัฐและประชาชนในการนำข้อมูลและสถิติมาใช้สนับสนุนการพัฒนาประเทศ

ปัจจุบัน มีหน่วยงานภาครัฐและจังหวัดที่จัดทำระบบบัญชีข้อมูลแล้ว 308 หน่วยงาน มีชุดข้อมูลให้บริการมากกว่า 39,000 ชุดข้อมูลและมีชุดข้อมูลที่ลงทะเบียนบนระบบ GD Catalog แล้วกว่า 24,000 ชุดข้อมูล ถือเป็นความก้าวหน้าสำคัญในการสร้างโครงสร้างพื้นฐานด้านข้อมูลของประเทศ และสะท้อนถึงความร่วมมือของหน่วยงานรัฐในการเดินหน้าสู่รัฐบาลดิจิทัล

ดร.เอกพงษ์กล่าวทิ้งท้ายว่า ข้อมูลภาครัฐไม่ใช่ของหน่วยงานใดหน่วยงานหนึ่ง แต่ควรเป็นทรัพยากรที่สามารถนำมาแบ่งปันและใช้ประโยชน์ร่วมกันได้ภายใต้หลักเกณฑ์ที่เหมาะสม จึงขอเชิญชวนทุกหน่วยงานนำชุดข้อมูลมาลงทะเบียนในระบบ GD Catalog ให้มากขึ้น เพื่อร่วมกันสร้างฐานข้อมูลภาครัฐที่ครอบคลุม เชื่อมโยง และนำไปใช้ประโยชน์ได้จริง

“GD Catalog for All” จึงไม่ใช่เพียงการสร้างระบบจัดเก็บข้อมูล แต่คือการสร้าง วัฒนธรรมการใช้ข้อมูลร่วมกัน เพื่อให้ทุกภาคส่วนสามารถเข้าถึงข้อมูลที่เหมาะสม นำไปวิเคราะห์ ต่อยอด และสร้างคุณค่าใหม่ อันจะนำไปสู่การยกระดับประสิทธิภาพภาครัฐ และผลักดันประเทศไทยให้ก้าวสู่ ประเทศที่ขับเคลื่อนด้วยข้อมูลอย่างแท้จริง ผู้สนใจสามารถสืบค้นและใช้ประโยชน์จากระบบบัญชีข้อมูลภาครัฐได้ที่ GD Catalog