หน่วยข่าวกรองอังกฤษเตือน ‘วินาศกรรมช็อกโลก’ แบบ 9/11 อาจกำลังก่อตัวในจุดที่โลกยังไม่มอง

เคน แม็กคัลลัม ผู้อำนวยการใหญ่หน่วยข่าวกรองภายในของสหราชอาณาจักร (MI5) ออกมาเตือนถึง ‘ภัยคุกคามครั้งใหญ่’ ในอนาคต โดยระบุว่า โลกอาจเผชิญ ‘ช็อกทางยุทธศาสตร์’ ครั้งใหม่ ซึ่งอาจแตกต่างจากเหตุวินาศกรรม 11 กันยายน 2001 หรือ 9/11 อย่างสิ้นเชิง พร้อมย้ำว่า เหตุการณ์ดังกล่าวกำลังก่อตัวขึ้นแล้วในจุดที่หน่วยข่าวกรองยังไม่ได้จับตามอง

• มังกรกลับมา แต่งูยังอยู่
• ‘ความมั่นคง’ ต้องเป็นเรื่องของทั้งสังคม

วันที่ 11 กันยายนที่ผ่านมา แม็กคัลลัมเผยแพร่บทความแสดงความคิดเห็นในหนังสือพิมพ์ The Independent เนื่องในวาระครบรอบ 25 ปี เหตุวินาศกรรม 9/11 โดยเตือนหน่วยงานด้านความมั่นคงว่า ต้องไม่หมกมุ่นอยู่กับภัยคุกคามในอดีตมากเกินไป และพร้อมปรับตัวรับมือกับความท้าทายในปัจจุบันและอนาคต

“ตามคำนิยามแล้ว เรารู้ว่า ช็อกทางยุทธศาสตร์ครั้งต่อไป จะไม่เหมือนกับครั้งที่ผ่านมา และนั่นอาจเป็นบทเรียนที่สำคัญที่สุด” แม็กคัลลัมระบุว่า หน่วยงานความมั่นคงจำเป็นต้องเรียนรู้จากการโจมตีที่ผ่านมา แต่ต้องระวังไม่ให้เตรียมตัวอย่างสมบูรณ์แบบเพื่อรับมือกับ ‘ศัตรูในอดีต’ ด้วยวิธีในอดีต และเป้าหมายในอดีต

“ความจริงที่น่าอึดอัด คือ ช็อกทางยุทธศาสตร์ครั้งต่อไปอาจกำลังก่อตัวขึ้นแล้ว ณ ที่ใดที่หนึ่ง ซึ่งเรายังไม่ได้มองไปถึง” ผอ. MI5 ย้ำ

มังกรกลับมา แต่งูยังอยู่

แม็กคัลลัมชี้ว่า ภูมิทัศน์ด้านความมั่นคงในปี 2026 แตกต่างจากเมื่อปี 2001 อย่างมาก โดยอ้างถ้อยคำของ เจมส์ วูลซีย์ อดีตผู้อำนวยการ CIA ซึ่งเคยเปรียบภัยคุกคามหลังสงครามเย็นว่า ชาติตะวันตกสามารถสังหาร ‘มังกรตัวใหญ่’ หรือภัยคุกคามความมั่นคงของรัฐ ลงได้ แต่ยังต้องรับมือกับ ‘ป่าที่เต็มไปด้วยงู’ หรือกลุ่มก่อการร้าย

แม็กคัลลัมระบุว่า หลังเหตุ 9/11 จำเป็นต้องมีปฏิบัติการขนาดใหญ่เพื่อตามล่าและทำลายแกนนำของอัลกออิดะห์ โดยสหรัฐอเมริกาเป็นกำลังสำคัญในการพัฒนาขีดความสามารถใหม่ๆ เพื่อรื้อโครงสร้างหลักของกลุ่มในพื้นที่ชนเผ่าของปากีสถาน หลังถูกผลักออกจากอัฟกานิสถาน

“มันได้ผล อัลกออิดะห์ยังคงเป็นภัยคุกคามในวันนี้ แต่ขีดความสามารถเหลือเพียงเศษเสี้ยวเมื่อเทียบกับปี 2001 การถอยร่นไม่ได้เกิดขึ้นเอง แต่มันถูกบีบบังคับให้เกิดขึ้น” เขายังเตือนว่า ความทะเยอทะยานของกลุ่มก่อการร้ายในการก่อเหตุที่สร้างความสูญเสียจำนวนมากยังคงอยู่

หนึ่งในตัวอย่างล่าสุด คือ แผนโจมตีชุมชนชาวยิวในเมืองแมนเชสเตอร์ที่เจ้าหน้าที่อังกฤษสามารถสกัดไว้ได้ โดยผู้ก่อเหตุได้รับแรงบันดาลใจจาก ISIS ในการวางแผนใช้อาวุธปืนที่อาจคร่าชีวิตผู้คนหลายร้อยคน

นอกจากนี้ แม็กคัลลัมเตือนว่า MI5 ยังเผชิญกับการคุกคามที่ได้รับการสนับสนุนจากรัฐเพิ่มขึ้น ตั้งแต่การก่อวินาศกรรมโดยว่าจ้างเครือข่ายอาชญากรเป็นตัวแทน การแทรกแซงระบบประชาธิปไตยอย่างลับๆ ไปจนถึงการโจมตีทางไซเบอร์ที่สร้างความเสียหายต่อโครงสร้างพื้นฐานสำคัญ เช่น โรงไฟฟ้า

ภัยลักษณะนี้จำนวนมากเกิดขึ้นในระดับที่ต่ำกว่าเส้นแบ่งของ ‘สงครามตามแบบ’ ทำให้การรับมือจำเป็นต้องอาศัยทั้งกฎหมายใหม่และวิธีปฏิบัติงานด้านข่าวกรองรูปแบบใหม่ ผอ. MI5 เตือนว่า หน่วยงานความมั่นคงต้องไม่หลงพอใจกับระบบป้องกันที่สร้างขึ้นเพื่อตอบโจทย์ภัยคุกคามในอดีต

‘ความมั่นคง’ ต้องเป็นเรื่องของทั้งสังคม

อีกหนึ่งความแตกต่างสำคัญระหว่างปี 2001 กับปี 2026 คือ ระบบ ทรัพย์สิน และบริการสำคัญจำนวนมากที่อาจตกเป็นเป้าหมายของการโจมตี ปัจจุบันอยู่ในมือของภาคเอกชน แม็กคัลลัมจึงชี้ว่า ในช่วงวิกฤต การตัดสินใจสำคัญจำนวนมากอาจไม่ได้เกิดขึ้นภายในห้องประชุมของรัฐบาล แต่อยู่ในห้องประชุมของคณะกรรมการบริษัท

แม็กคัลลัมยังเรียกร้องให้รัฐบาล ภาคธุรกิจ ภาควิชาการ และประชาชน มองความมั่นคงของชาติเป็นภารกิจร่วมกัน พร้อมเสนอให้สร้างเครือข่ายความร่วมมือรูปแบบใหม่ระหว่างภาคส่วนต่างๆ เพื่อค้นหาและปิดช่องโหว่ ตลอดจนสร้างระบบที่สามารถตอบสนองต่อวิกฤตได้อย่างรวดเร็วและเป็นทิศทางเดียวกัน

“นี่คือเสียงเรียกร้องให้ลงมือของผมหลังผ่านไป 25 ปี รัฐบาล ภาคธุรกิจ ภาควิชาการ และประชาชน ต้องมองความมั่นคงของชาติ ไม่ใช่ในฐานะเรื่องเฉพาะทางของหน่วยงานเพียงไม่กี่แห่ง แต่เป็นภารกิจร่วมกันของทั้งประเทศ”

“เราไม่สามารถรอให้ช็อกครั้งต่อไปเกิดขึ้น แล้วค่อยค้นหาว่าใครเป็นเจ้าของช่องโหว่ ใครมีอำนาจลงมือ หรือใครควรเป็นคนรับโทรศัพท์”

แม็กคัลลัมทิ้งท้ายว่า ทุกคนเป็นหนี้ของเหยื่อ 9/11 และผู้ที่อาจเป็นเหยื่อในข้างหน้า ซึ่งมากกว่าเรื่องของการรำลึก ทุกคนควรเตรียมพร้อม ยืดหยุ่น และปรับตัว

แฟ้มภาพ: Spencer Platt / Staff via Getty Images

อ้างอิง:

• https://www.reuters.com/business/media-telecom/next-911-shock-might-be-being-planned-where-were-not-looking-uks-mi5-chief-says-2026-09-11/
• https://news.sky.com/story/head-of-mi5-issues-call-to-arms-in-rare-public-intervention-13584234

ABOUT THE AUTHOR

อัยย์ลดา แซ่โค้ว

Content Creator กองบรรณาธิการข่าวต่างประเทศ THE STANDARD