ถล่มงบ "มหาดไทย" 2.6 แสนล้าน ทุจริตสอบ สถ.ตัวช่วยเพิ่มดีกรีเดือด

บาดแผลใหญ่จากทุจริตสอบข้าราชการท้องถิ่นของกรมส่งเสริมปกครองท้องถิ่น หรือ สถ. ในสังกัดกระทรวงมหาดไทย ที่ยังไปไม่ถึงไหน นอกจากง่วนจัดการถอนชื่อผู้ทุจริตสอบ 3,868 คน จากที่พบคะแนนผิดปกติ 5,925 คน และจ่อขึ้นบัญชีดำห้ามรับราชการ ส่งผลให้ การอภิปรายงบประมาณรายจ่าย ปี 2570 ในการประชุมสภาผู้แทนฯ เพิ่มดีกรีความเข้มข้นขึ้น

โดยเฉพาะในมาตรา 20 งบประมาณกระทรวงมหาดไทย ซึ่งมี สส. ลงชื่อร่วม 40 คน และรุมอภิปรายวิพากษ์วิจารณ์เรื่องนี้ ไม่เพียง สส. ฝ่ายค้านเท่านั้น ยังมีฝ่ายรัฐบาลระดับแกนนำของพรรคในอดีต ถือเป็นการส่งแรงสะเทือนไปถึงนายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกฯ ในฐานะรัฐมนตรีมหาดไทย ที่อยู่ระหว่างปฏิบัติภารกิจในต่างประเทศ

แค่มาตราเดียว แต่การอภิปรายเมื่อวันพุธ (9 ก.ย.) เริ่มตั้งแต่เปิดประชุม ไปกระทั่งถึงช่วงบ่าย กินเวลาประมาณ 6 ชั่วโมง จึงได้ลงมติเห็นชอบตามกรรมาธิการเสียงข้างมาก ทั้งนี้ การอภิปรายเข้มข้น เพราะมีผู้แปรญัตติและเสนอตัดทอนงบลง ตั้งแต่ 5% ถึง 9.5 % หรือประมาณ 2 หมื่นล้านบาท จากงบที่ กมธ. พิจารณาปรับลดลงแล้ว รวมประมาณ 2.6 แสนล้านบาท

ที่เสนอตัดมากที่สุด คือ พ.ต.อ.ทวี สอดส่อง สส. และหัวหน้าพรรคประชาชาติ ซึ่งเป็นพรรคที่ สส. โหวตสนับสนุนนายอนุทินเป็นนายกฯ โดยให้เหตุผลล้มเหลวหลายด้าน อาทิ ปราบยาเสพติดไม่ได้ตามเป้า การลดงบกลุ่มจังหวัด แทนที่จะให้ความสำคัญกับการกระจายอำนาจ แต่กลับรวมศูนย์อำนาจ ทั้งยังสร้างผลงานทุจริตสอบข้าราชการท้องถิ่น ของ สถ. ถือเป็นการโกงครั้งใหญ่

ไม่ต่างจากแกนนำพรรคเพื่อไทยที่เคยมีบทบาทอย่างมากในอดีต 2 คน ทั้ง นายจาตุรนต์ ฉายแสง อดีตรักษาการหัวหน้าพรรคไทยรักไทย เสนอปรับลดงบลง 5% และวิพากษ์งบอุดหนุนเฉพาะกิจที่เปิดช่องให้เกิดการวิ่งเต้น มีระบบเส้นสายพรรคพวก และระบบเงินทอน โครงสร้างปัจจุบัน ยังทำให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นอ่อนแอ เป็นเพียงแค่ลูกมือทำงานแทนรัฐบาลกลาง และแทนที่จะได้งบพัฒนาพื้นที่จริงตามความต้องการของคนในพื้นที่ แต่กลับไม่ได้

อีกคน นายอดิศร เพียงเกษ สส. อาวุโส และอดีตนักเคลื่อนไหวในยุคสมัยเดือนตุลา นอกจากจะวิพากษ์และถามถึงประสิทธิภาพการทำงานของกระทรวงมหาดไทย ยังเป็นระบบเจ้าขุนมูลนาย เป็นระบบศักดินาอยู่หรือไม่แล้ว ยังงัดภาพนิ่ง ที่ถึงแม้จะ "เบลอ" แล้ว แต่หลายคนจำได้ว่า เป็นระดับปลัดกระทรวงมหาดไทย ย่อตัวไหว้นายกรัฐมนตรีอย่างพินอบพิเทาในมุมมองของนายอดิศร เพื่อขอบคุณที่ได้อยู่ต่อ อันเป็นจารีตของคนมหาดไทย เห็นแล้วแทบไม่มีความหวังอะไร ทั้งที่ข้าราชการก็มีศักดิ์ศรี

ทั้งนายจาตุรนต์และนายอดิศร แม้จะไม่มีตำแหน่งในรัฐบาล หรือแม้แต่ในพรรคเพื่อไทย แต่ถือว่าเป็น สส. อาวุโส มีแนวคิดและหลักการในการทำหน้าที่ ไม่ใช่พูดไปเรื่อยเปื่อย

ขณะที่นายชวน หลีกภัย อดีตนายกฯ 2 สมัยจากพรรคประชาธิปัตย์ อดีต นายกฯ 2 สมัย ปัดฝุ่นมีดโกนเชือดนิ่ม ๆ แทนที่จะเป็นกระทรวงหลักในการบำบัดทุกข์บำรุงสุขประชาชน กลับมีข่าวฉาวทั้งเรื่องการทุจริตสอบท้องถิ่น การแต่งตั้งโยกย้ายข้าราชการแบบข้ามหัว และโดนการเมืองเข้าไปแทรกแซง คนอาวุโสน้อยข้ามหัวผู้ที่ตั้งใจทำงาน ทำให้ข้าราชการที่ดีหมดกำลังใจ สร้างความเสียหายต่อระบบราชการแผ่นดิน ต่อให้ กมธ. ปรับลดหรือจัดสรรตัวเลขได้ดีเพียงใด ก็ไร้ผลสัมฤทธิ์ หากนำงบไปใช้โดยขาดประสิทธิภาพ และไม่มีคนดีเข้ามาบริหาร

ยังมี สส. พรรคฝ่ายค้านและรัฐบาลอีกหลายคน ที่อภิปรายเรื่องมหาดไทย ทั้งนายชัยชนะ เดชเดโช สส. หลายสมัย จ.นครศรีธรรมราช จี้ให้เห็นข้อบกพร่องล้มเหลวการบำบัดผู้ติดยาเสพติด การทุจริตในโครงการช่วยเหลือแก้ไขปัญหาอุทกภัย เช่น น้ำท่วม การสร้างโครงสร้างพื้นฐานป้องกันไม่ทันการณ์ และการเล่นแปรธาตุ เรื่อง "กำลังพลผี" ใน 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้

นายสาทิตย์ วงศ์หนองเตย อดีต สส. หลายสมัย จ.ตรัง ตั้งคำถามเรื่องละเลยการตรวจสอบการทุจริตสอบข้าราชการท้องถิ่น และถามหาเงินรายได้นอกงบประมาณ 173 ล้านบาท จากการเก็บค่าธรรมเนียมการสอบของ สถ. แต่ไม่ได้แสดงไว้ในรายงานแผ่นดิน

นางจิตรวรรณ หวังศุภกิจโกศล สส.อุบลฯ พรรคไทยรวมพลัง อภิปรายกระทุ้งเรื่องการกระจายอำนาจของมหาดไทยที่เริ่มมานาน 30 ปี แต่การถ่ายโอนทั้งงาน งบประมาณ และทรัพยากรสู่ท้องถิ่น ยังไม่เป็นรูปธรรม งบจังหวัดและกลุ่มจังหวัดถูกตัด แล้วยังนำกลับไปจัดสรรคืนให้ส่วนราชการเดิมรวมกว่า 1 หมื่นล้านบาท ทำให้ท้องถิ่นยังขาดแคลนงบ และทรัพยากรในการพัฒนาพื้นที่

ขณะที่ สส. พรรคประชาชน "ลิซ่า" น.ส.ภคมน หนุนอนันต์ เปิดประเด็นการแฉผู้สอบข้าราชการท้องถิ่นที่เป็น "เด็กนาย" มีเส้นสายเชื่อมโยงคนใหญ่ แทบไม่ต้องจ่ายเงินซื้อเก้าอี้ แต่ได้รับการบรรจุมีรายชื่อจากประกาศรายชื่อชุดแรก ก่อนชื่อจะหลุดหายในการประกาศรอบ 2 สะท้อนการเข้ามาได้ในครั้งแรกจากการโกงสอบ

ขณะที่การแจงเรื่องสอบข้าราชการท้องถิ่น มีเพียงนายวรศิษฎ์ เลียงประสิทธิ์ รัฐมนตรีช่วยมหาดไทย ที่ทำหน้าที่ชี้แจง ยืนยันรัฐบาลไม่มีไว้หน้าใคร ไม่ว่าจะอ้าง "เด็กนาย" หรือนามสกุลคนใหญ่ จะโดนลงโทษเหมือนกันทุกคน แต่การชี้แจงระดับรัฐมนตรีเจ้ากระทรวงยังไม่ได้เกิดขึ้น เนื่องจากนายอนุทิน ติดภารกิจสำคัญในต่างประเทศ

คำถามและปมค้างคาใจ จึงยังคงเป็นข้อสงสัยของผู้คนที่รอความกระจ่าง รวมทั้งปมทุจริตสอบท้องถิ่นของ สถ. ไม่เพียงสอบบรรจุปี 68 แต่ยังเชื่อมโยงถึงสอบเลื่อนขั้น-ตำแหน่ง เมื่อปี 2564 ที่พบว่ามีความเชื่อมโยงถึงกัน

ตราบนั้นงบประมาณและผลงานกระทรวงมหาดไทย จะยังถูกตั้งคำถาม รวมถึงเรื่องความโปร่งใส หลังจากมีปมร้อนและความขัดแย้งจากเรื่องผลประโยชน์และอำนาจภายใน เกิดขึ้นบ่อยครั้งในรอบหลายปีที่ผ่านมา

ที่สำคัญ ศึกอภิปรายไม่ไว้วางใจรัฐบาล นายกฯ และรัฐมนตรีมหาดไทย ปลายปีนี้ โดนฝ่ายค้านจองกฐินล่วงหน้าไว้แล้ว

วิเคราะห์ : ประจักษ์ มะวงศ์สา บรรณาธิการอาวุโส

อ่านข่าว :

"เอกนิติ" เสนองบฯที่ประชุมวุฒิฯ ยันรัฐบาลจะใช้ให้คุ้มค่า 3.788 ล้านล้าน

มติสภา 338 : 144 เสียง ไฟเขียว ร่าง พ.ร.บ.งบฯปี 70 วงเงิน 3.78 ล้านล้านบาท