คพ. เปิดผลตรวจตะกอนดินครั้งที่ 12 พบ 'สารหนู-โลหะหนัก' พุ่งสูง น้ำกก-โขง-รวก เข้าขั้นอันตรายรุนแรง

วันนี้ (21 สิงหาคม) กรมควบคุมมลพิษ (คพ.) กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม สรุปผลการติดตามตรวจสอบคุณภาพตะกอนดินในแม่น้ำกก ลำน้ำสาขา แม่น้ำสาย แม่น้ำรวก และแม่น้ำโขง รวม 21 จุดตรวจวัด โดยเก็บตัวอย่างระหว่างวันที่ 7–10 กรกฎาคม 2569 เพื่อติดตามเฝ้าระวังกรณีแม่น้ำกกมีความขุ่นผิดปกติในพื้นที่จังหวัดเชียงใหม่และเชียงราย

จากการทดสอบในห้องปฏิบัติการ พบสัญญาณน่าห่วงในพื้นที่แม่น้ำสายหลักและลำน้ำชายแดน โดยเฉพาะสารหนู (Arsenic) และโลหะหนักหลายชนิดที่มีค่าสูงเกินมาตรฐานในหลายจุดตรวจวัด

• แม่น้ำโขง (เข้าขั้นอันตรายรุนแรงทุกจุด): พบสารหนูเกินเกณฑ์ที่เป็นอันตรายต่อสัตว์หน้าดินอย่างรุนแรง (มาตรฐานกำหนดไม่เกิน 33 มก./กก.) ทั้ง 4 จุดตรวจ โดยจุดที่พบสูงสุดคือ NK02 ต.เวียง อ.เชียงแสน (80 มก./กก.) รองลงมาคือ NK04 บ้านหัวเวียง อ.เชียงของ (68 มก./กก.), NK01 ด่านสามเหลี่ยมทองคำ (66 มก./กก.) และ NK03 บ้านสบกก อ.เชียงแสน (50 มก./กก.) ซึ่งจุด NK03 ยังพบค่าปรอท (0.22 มก./กก.) และโครเมียม (45 มก./กก.) เกินเกณฑ์ปลอดภัยด้วย
• แม่น้ำรวก (เกินเกณฑ์อันตรายรุนแรงทุกจุด): พบสารหนูเกินเกณฑ์อันตรายรุนแรงทั้ง 2 จุด ได้แก่ RU02 บริเวณปลายแม่น้ำรวก ต.เวียง อ.เชียงแสน พบสารหนูสูงถึง 55 มก./กก. (พร้อมนิกเกิล 46 มก./กก. และโครเมียม 61 มก./กก. เกินเกณฑ์ปลอดภัย) และ RU01 สถานีสูบน้ำเกาะช้าง อ.แม่สาย พบสารหนู 49 มก./กก. (พร้อมปรอทและโครเมียมเกินเกณฑ์ปลอดภัย)
• แม่น้ำกก (น่าห่วงทั้งสายน้ำ): พบสารหนูเกินเกณฑ์อันตรายรุนแรง 1 จุด คือ KK09 สะพานเฉลิมพระเกียรติ 1 อ.เมืองเชียงราย สูงถึง 45 มก./กก. และยังพบโลหะหนักชนิดอื่นเกินเกณฑ์ปลอดภัย ทั้งนิกเกิล (26 มก./กก.), ตะกั่ว (46 มก./กก.) และโครเมียม (66 มก./กก.) นอกจากนี้ยังพบสารหนูเกินเกณฑ์ปลอดภัย (มาตรฐานไม่เกิน 10 มก./กก.) อีก 6 จุด ได้แก่ KK01 ชายแดนไทย–พม่า (23 มก./กก.), KK11 สะพานริมกก–เวียงเหนือรวมใจ และ KK12 สะพานโยนกนาคนคร (16 มก./กก.), KK07 สะพานข้ามแม่น้ำกก (15 มก./กก.), KK10 ฝายเชียงราย (13 มก./กก.) และ KK05 สะพานมิตรภาพแม่ยาว–ดอยฮาง (11 มก./กก.) โดยจุด KK05 และ KK11 ตรวจพบค่าปรอทเกินมาตรฐานร่วมด้วย
• แม่น้ำสาย: พบสารหนูเกินเกณฑ์ปลอดภัยต่อสัตว์หน้าดิน 2 จุด ได้แก่ SA01 บ้านหัวฝาย อ.แม่สาย (25 มก./กก.) และ SA03 บ้านป่าซางงาม อ.แม่สาย (13 มก./กก.)
• ลำน้ำสาขา: แม่น้ำกรณ์ (KO01) พบนิกเกิล 38 มก./กก. เกินเกณฑ์ปลอดภัย (มาตรฐานไม่เกิน 23 มก./กก.) ขณะที่ แม่น้ำฝาง (FA01) และ แม่น้ำลาว (LA01) ส่วนใหญ่คุณภาพตะกอนดินยังคงเป็นไปตามมาตรฐาน

กรมควบคุมมลพิษ ระบุว่า การที่พบค่าสารหนูและโลหะหนักสูงผิดปกติในหลายจุดตรวจวัด อาจเป็นผลมาจากช่วงฤดูฝนที่มีปริมาณน้ำและกระแสน้ำไหลเชี่ยว ส่งผลให้เกิดการพัดพาตะกอนแขวนลอยจากต้นน้ำและมาตกสะสมในท้องน้ำมากขึ้น

ทั้งนี้ คพ. จะยังคงติดตาม ตรวจวัด และเฝ้าระวังคุณภาพสิ่งแวดล้อมอย่างต่อเนื่อง พร้อมประสานงานร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในพื้นที่เพื่อวางมาตรการดูแลความปลอดภัยของประชาชนอย่างใกล้ชิด โดยประชาชนสามารถติดตามผลการตรวจวัดและสถานการณ์สิ่งแวดล้อมเพิ่มเติมได้ทางเว็บไซต์กรมควบคุมมลพิษ (www.pcd.go.th)